Bezpieczeństwo i prawa w psychoterapii

Bezpieczna relacja, jasne zasady i szacunek dla Twojej autonomii

Psychoterapia jest szczególną formą relacji zawodowej. Wymaga zaufania i otwartości, ale jednocześnie wiąże się z odpowiedzialnością psychoterapeuty za sposób prowadzenia terapii, przestrzeganie granic zawodowych oraz ochronę osoby korzystającej z pomocy.

Masz prawo wiedzieć, na jakich zasadach odbywa się psychoterapia, jakie kwalifikacje posiada osoba, z którą pracujesz, oraz czego możesz oczekiwać w relacji terapeutycznej.

Masz prawo do informacji

Przed rozpoczęciem psychoterapii masz prawo otrzymać informacje pozwalające Ci świadomie zdecydować o podjęciu terapii.

Możesz zapytać psychoterapeutę o jego wykształcenie, ukończone lub odbywane szkolenie psychoterapeutyczne, posiadane certyfikaty, doświadczenie zawodowe oraz sposób pracy.

Psychoterapeuta powinien również jasno przedstawić podstawowe zasady współpracy, w szczególności dotyczące częstotliwości i długości spotkań, odpłatności, odwoływania sesji, kontaktu pomiędzy spotkaniami oraz zasad zakończenia psychoterapii.

Masz prawo zadawać pytania dotyczące proponowanego sposobu pracy i otrzymywać odpowiedzi w zrozumiałej formie.

Masz prawo do świadomej i dobrowolnej decyzji

Psychoterapia powinna opierać się na Twojej świadomej zgodzie.

Masz prawo uczestniczyć w ustalaniu celów terapii oraz rozmawiać z psychoterapeutą o zmianach dotyczących sposobu jej prowadzenia.

Możesz również zdecydować o zakończeniu psychoterapii. Jeżeli jest to możliwe, warto omówić taką decyzję podczas sesji, aby proces terapeutyczny mógł zostać bezpiecznie zakończony.

Psychoterapeuta nie powinien wykorzystywać swojej pozycji ani wywierać presji, aby skłonić Cię do pozostawania w terapii.

Masz prawo do poufności

Informacje przekazywane podczas psychoterapii są objęte zasadą poufności.

Psychoterapeuta powinien poinformować Cię o zasadach ochrony informacji oraz o sytuacjach, w których poufność może podlegać ograniczeniom wynikającym z obowiązujących przepisów prawa lub konieczności ochrony życia i bezpieczeństwa.

Psychoterapeuta korzystając z superwizji, materiał dotyczący terapii powinien  przedstawić w sposób chroniący Twoją prywatność i ograniczający możliwość identyfikacji.

Jeżeli wykorzystanie materiału z terapii miałoby wykraczać poza zwykłą superwizję – np. służyć celom szkoleniowym, naukowym lub publikacyjnym – powinieneś/powinnaś zostać o tym odpowiednio poinformowana, a tam, gdzie jest to wymagane, wyrazić zgodę.

Masz prawo do szacunku i równego traktowania

Psychoterapia powinna odbywać się z poszanowaniem Twojej godności, prywatności, autonomii i indywidualności.

Psychoterapeuta powinien szanować różnice dotyczące m.in. wieku, płci, tożsamości, orientacji seksualnej, pochodzenia, kultury, religii lub światopoglądu, sytuacji rodzinnej i społecznej, stanu zdrowia, sprawności oraz sposobu funkcjonowania.

Osobiste przekonania psychoterapeuty nie powinny być narzucane pacjentowi ani stanowić podstawy jego oceny.

Masz prawo do profesjonalnych granic

Relacja psychoterapeutyczna nie jest relacją prywatną.

Psychoterapeuta ponosi szczególną odpowiedzialność za zachowanie granic wynikającą z nierównowagi ról i zaufania, jakim obdarza go osoba korzystająca z psychoterapii.

Nie powinien wykorzystywać relacji terapeutycznej dla własnych korzyści osobistych, emocjonalnych, finansowych ani seksualnych.

Relacje seksualne i zachowania o charakterze seksualnym wobec pacjenta są niezgodne z podstawowymi zasadami etycznymi wykonywania zawodu psychoterapeuty.

Masz również prawo oczekiwać, że psychoterapeuta będzie ostrożnie podchodził do innych relacji i zależności, które mogłyby zaburzyć jego bezstronność albo bezpieczeństwo procesu terapeutycznego.

Masz prawo do kompetentnej psychoterapii

Psychoterapeuta powinien podejmować się pracy w zakresie odpowiadającym jego kompetencjom, wykształceniu i doświadczeniu.

Powinien stale rozwijać swoje kompetencje zawodowe, aktualizować wiedzę oraz korzystać z superwizji odpowiednio do charakteru swojej praktyki.

Jeżeli potrzeby pacjenta wykraczają poza kompetencje psychoterapeuty albo wymagają dodatkowej pomocy, psychoterapeuta powinien rozważyć konsultację lub zaproponować skorzystanie z pomocy innego odpowiedniego specjalisty.

Masz prawo wiedzieć, z kim pracujesz

Masz prawo wiedzieć, czy osoba prowadząca psychoterapię posiada już certyfikat psychoterapeuty, czy znajduje się w trakcie szkolenia.

Określenia dotyczące kwalifikacji, certyfikacji i przynależności do organizacji zawodowych powinny być używane rzetelnie i nie mogą wprowadzać w błąd.

Posiadanie Certyfikatu Psychoterapeuty Pomorskiego Towarzystwa Psychoterapii oznacza, że dana osoba spełniła wymagania certyfikacyjne określone przez Towarzystwo i podlega zasadom etycznym związanym z posiadanym certyfikatem.

Masz prawo zgłaszać wątpliwości

Jeżeli coś, co wydarza się podczas psychoterapii, budzi Twój niepokój, masz prawo o tym mówić i zadawać pytania.

Rozmowa o trudnościach, nieporozumieniach czy niezadowoleniu może być częścią procesu psychoterapii. Nie oznacza to jednak, że każda sytuacja powinna być rozwiązywana wyłącznie pomiędzy pacjentem a psychoterapeutą.

Jeżeli uważasz, że psychoterapeuta naruszył zasady etyczne lub standardy zawodowe, masz prawo zwrócić się do właściwego organu Pomorskiego Towarzystwa Psychoterapii – jeżeli dana osoba podlega jego kompetencji.

Złożenie skargi nie powinno prowadzić do działań odwetowych ani niekorzystnego traktowania osoby, która zgłasza swoje zastrzeżenia.

Masz wątpliwości dotyczące postępowania psychoterapeuty?

Zapoznaj się z informacją o tym, kiedy Pomorskie Towarzystwo Psychoterapii może rozpatrzyć zgłoszenie, jak złożyć skargę oraz jak wygląda dalsze postępowanie.

Podstawa standardów

Zasady przedstawione na tej stronie wynikają ze standardów etycznych i zawodowych przyjętych przez Pomorskie Towarzystwo Psychoterapii. Szczegółowe zasady odpowiedzialności zawodowej osób podlegających PTP Pomorze określa Kodeks Etyczny Pomorskiego Towarzystwa Psychoterapii.