UWK – Uznawanie Wcześniejszego Kształcenia jest procedurą oceny wcześniejszego kształcenia, szkolenia i doświadczenia zawodowego.
Procedura określa zasady oceny wcześniejszego kształcenia i doświadczenia kandydatów ubiegających się o certyfikację lub akredytację w ścieżkach, w których PTP Pomorze dopuszcza UWK.
1. Cel i zakres
- Procedura określa zasady uznawania udokumentowanego wcześniejszego kształcenia, szkolenia, superwizji, doświadczenia osobistego i doświadczenia klinicznego, które kandydat zdobył przed rozpoczęciem lub poza ścieżką podlegającą ocenie PTP Pomorze.
- Celem UWK jest ocena równoważności osiągniętych efektów uczenia się i doświadczenia z wymaganiami obowiązującego standardu akredytacyjnego, a nie automatyczne skracanie szkolenia.
- UWK może być stosowane wobec osób ubiegających się o certyfikację oraz – odpowiednio – przy ocenie kadry lub indywidualnych ścieżek w organizacjach szkolących, jeżeli właściwy standard PTP Pomorze na to pozwala.
- Zastosowanie UWK nie może prowadzić do obniżenia minimalnych standardów właściwych dla ocenianej ścieżki certyfikacyjnej lub akredytacyjnej.
2. Zasady nadrzędne
Równoważność
Uznaniu podlega wyłącznie doświadczenie lub kształcenie odpowiadające zakresem, poziomem, efektami uczenia się i jakością wymaganiom PTP Pomorze.
Dowodowość
Ciężar przedstawienia wiarygodnych dokumentów spoczywa na wnioskodawcy.
Indywidualna ocena
Każda sprawa oceniana jest osobno. Wcześniejsze uznanie podobnego doświadczenia nie tworzy automatycznego precedensu.
Integralność standardu
UWK nie może służyć omijaniu wymagań dotyczących kompetencji klinicznych, etycznych, relacyjnych, refleksyjności ani specyfiki modalności.
Bezstronność
Osoby oceniające podlegają zasadom dotyczącym konfliktu interesów.
Przejrzystość
Decyzja musi wskazywać, co zostało uznane, czego nie uznano oraz jakie braki należy uzupełnić.
3. Co może podlegać uznaniu?
W zależności od właściwego standardu UWK może obejmować:
- kształcenie teoretyczne i metodologiczne w psychoterapii;
- ukończone moduły lub szkolenia psychoterapeutyczne;
- udokumentowaną superwizję;
- udokumentowaną praktykę kliniczną lub psychoterapeutyczną;
- staże kliniczne;
- osobiste doświadczenie terapeutyczne lub jego równoważnik dopuszczony przez właściwy standard;
- inne formalne lub pozaformalne uczenie się, jeżeli jego efekty można rzetelnie zweryfikować.
4. Ograniczenia UWK
- Samo doświadczenie zawodowe, staż pracy, tytuł zawodowy lub deklaracja kandydata nie są wystarczające bez dowodów pozwalających ocenić zakres i jakość kompetencji.
- Nie uznaje się godzin podwójnie. Ta sama aktywność nie może jednocześnie służyć spełnieniu dwóch odrębnych wymagań, chyba że właściwy standard wyraźnie na to zezwala.
- Superwizja może być uznana wyłącznie po potwierdzeniu liczby godzin, okresu, formy oraz kwalifikacji superwizora.
- Osobiste doświadczenie terapeutyczne może zostać uznane po potwierdzeniu liczby godzin, charakteru doświadczenia oraz kwalifikacji osoby prowadzącej, z poszanowaniem poufności treści terapii.
- Praktyka kliniczna i staż wymagają potwierdzenia miejsca, okresu, liczby godzin, charakteru pracy oraz – gdy jest to wymagane – nadzoru lub superwizji.
- UWK nie zastępuje końcowej oceny kompetencji, egzaminu ani innej oceny wymaganej przez właściwą procedurę certyfikacji.
5. Minimalne standardy stosowane w ocenie równoważności
W przypadku ścieżki, dla której PTP Pomorze stosuje poniższy standard przygotowania do certyfikacji indywidualnej, decyzja UWK musi respektować co najmniej następujące wymagania:
3200 godzin / 7 lat
Łączny czas przygotowania do certyfikacji indywidualnej wynosi nie mniej niż 3200 godzin rozłożonych na siedem lat, z czego co najmniej cztery lata stanowi szkolenie specyficzne dla psychoterapii integracyjnej i/lub humanistycznej.
Minimum 4 lata / 1200 godzin szkolenia psychoterapeutycznego
Szkolenie obejmuje co najmniej:
- 500 godzin teorii i metodologii;
- 150 godzin superwizji;
- 300 godzin praktyki klinicznej;
- 250 godzin osobistego doświadczenia terapeutycznego lub dopuszczonego równoważnika.
Praktyczne szkolenie powinno obejmować wystarczającą praktykę prowadzoną pod bieżącą superwizją przez okres co najmniej dwóch lat.
Uznanie wcześniejszego kształcenia może służyć wykazaniu spełnienia części tych wymagań, nie może jednak prowadzić do obniżenia wymaganego standardu ani poziomu kompetencji.
6. Wniosek i dokumentacja
Kandydat składa wniosek o UWK przed końcową oceną lub certyfikacją i wskazuje dokładnie elementy standardu, o których uznanie się ubiega.
Do wniosku należy dołączyć – odpowiednio do ocenianego obszaru – dokumenty potwierdzające wcześniejsze kształcenie i doświadczenie, w szczególności:
- dyplomy i świadectwa;
- certyfikaty;
- sylabusy;
- wykazy godzin;
- opisy efektów uczenia się;
- zaświadczenia o superwizji;
- dokumentację staży i praktyki;
- dokumentację osobistego doświadczenia;
- inne dowody pozwalające na rzetelną ocenę kompetencji.
Dokumenty sporządzone w innym języku mogą wymagać tłumaczenia na język polski lub angielski.
PTP Pomorze może zwrócić się o przedstawienie dokumentów źródłowych, potwierdzenie ich autentyczności, dane instytucji wydającej lub dodatkowe informacje.
Nie wymaga się ujawniania treści osobistej psychoterapii ani danych pozwalających na identyfikację pacjentów.
7. Jak przebiega ocena?
01 — Ocena formalna
W pierwszej kolejności sprawdzana jest kompletność wniosku i dokumentacji.
02 — Ocena przez asesorów
Kompletny wniosek oceniają asesorzy wyznaczeni zgodnie z obowiązującymi w PTP Pomorze zasadami wyboru asesorów.
03 — Mapowanie kompetencji
Asesorzy porównują przedstawione dowody z poszczególnymi wymaganiami właściwego standardu.
04 — Dodatkowa weryfikacja
W razie potrzeby ocena może obejmować rozmowę z kandydatem, dodatkowe zadanie, portfolio, potwierdzenie informacji w instytucji szkolącej lub u superwizora albo inną proporcjonalną metodę weryfikacji.
05 — Decyzja
W przypadku rozbieżności pomiędzy asesorami sprawa kierowana jest, odpowiednio do rodzaju postępowania, do Komisji Akredytacyjnej albo Komisji Certyfikacyjnej lub do dodatkowego asesora.
Ocena UWK musi pozostawać niezależna od interesu komercyjnego organizacji szkolącej i nie może być dokonywana wyłącznie przez osobę, która prowadziła oceniane szkolenie lub superwizję kandydata.
8. Decyzja
Uznanie pełne
Przedstawione dowody w pełni spełniają określony element standardu.
Uznanie częściowe
Uznana zostaje określona część godzin lub efektów uczenia się, a decyzja wskazuje elementy wymagające uzupełnienia.
Odmowa uznania
Przedstawione dowody są niewystarczające, niemożliwe do zweryfikowania lub nie wykazują wymaganej równoważności.
Decyzja wydawana jest w formie pisemnej, zawiera krótkie uzasadnienie oraz wskazanie wymagań uznanych i nieuznanych.
Uznanie wcześniejszego kształcenia w procedurze UWK nie oznacza automatycznego przyznania certyfikatu lub akredytacji.
9. Uzupełnienie braków
Jeżeli w wyniku oceny zostaną stwierdzone braki, decyzja określa ich zakres oraz sposób uzupełnienia.
Może to obejmować w szczególności:
- dodatkowe szkolenie;
- superwizję;
- praktykę kliniczną;
- doświadczenie osobiste;
- pracę pisemną;
- ocenę kompetencji;
- inne działania wynikające z właściwego standardu.
Kandydat może przystąpić do końcowej certyfikacji dopiero po udokumentowaniu spełnienia wszystkich wymaganych elementów.
10. Bezstronność i poufność
Asesor ma obowiązek ujawnić rzeczywisty lub potencjalny konflikt interesów i wyłączyć się z oceny, jeżeli jego bezstronność może budzić uzasadnione wątpliwości.
Za konflikt interesów uważa się w szczególności istotną relację osobistą, zależność służbową lub finansową oraz bezpośrednie zaangażowanie w oceniane szkolenie, terapię osobistą lub superwizję kandydata.
Do asesorów stosuje się ponadto obowiązujące w PTP Pomorze kryteria wyboru asesorów oraz zasady dotyczące niezależności, bezstronności, poufności i konfliktu interesów.
Dokumentacja UWK jest poufna i udostępniana wyłącznie osobom uczestniczącym w procedurze oraz uprawnionym organom kontrolnym lub akredytacyjnym.
11. Odwołanie
Kandydat może odwołać się od decyzji UWK w terminie 14 dni od jej doręczenia.
Odwołanie powinno wskazywać kwestionowany element decyzji oraz jego uzasadnienie. Może zawierać dodatkowe dowody, jeżeli wyjaśniają one stan istniejący w chwili składania pierwotnego wniosku.
Odwołanie rozpatrują osoby lub organ, które nie uczestniczyły w podejmowaniu pierwotnej decyzji.
Rozstrzygnięcie odwoławcze przekazywane jest kandydatowi na piśmie wraz z uzasadnieniem.
Postępowanie odwoławcze prowadzone jest zgodnie z Procedurą skarg i odwołań Pomorskiego Towarzystwa Psychoterapii.
12. Dokumentowanie i kontrola jakości
PTP Pomorze prowadzi rejestr decyzji UWK obejmujący co najmniej datę, zakres wniosku, asesorów, wynik oraz wymagane uzupełnienia.
Dokumentacja przechowywana jest zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony danych oraz wewnętrzną polityką retencji dokumentów.
Komisja właściwa ds. akredytacji okresowo analizuje decyzje UWK w celu zapewnienia spójności stosowanych standardów.
Procedura podlega przeglądowi nie rzadziej niż raz na trzy lata oraz każdorazowo po istotnej zmianie standardów PTP Pomorze, obowiązującego prawa lub potrzeb wynikających z praktyki stosowania procedury.